Mening van Friese boeren over natuurinclusieve landbouw

Begin dit jaar is door de provinsje Fryslân i.s.m. de WUR en ons een enquête over natuurinclusieve kringlooplandbouw opgesteld en verspreid onder Friese boeren.

Samenvatting:

De enquête is door 383 boeren volledig ingevuld. 77% daarvan is melkveehouder, 7% akkerbouwer, 0,3% glastuinbouwer, 4,9% gemend bedrijf, 1% intensieve veehouderij en 9,7% vormde een gemende groep van geiten-, zoogdieren-, schapen-, paardenhouderij- en loonbedrijven. 91% heeft een regulier boerenonderneming en de overige ondernemers richten zich op biologisch(-dynamisch) boeren.

De resultaten dragen direct bij aan de gezamenlijke aanpak van een aantal actiepunten uit de Friese Landbouwagenda die de provincie de komende jaren samen met boeren wil oppakken.

Het blijkt uit de resultaten dat:

De meeste boeren heil zien om meer te gaan doen aan duurzaam bodembeheer. Weide- en akkervogelbeheer is populair en 46% is al druk met het welzijn van hun dieren en willen hier nog meer aandacht aan besteden. De omslag naar een volledige biologische of biodynamische vorm van landbouw is voor maar liefst zo’n 80-90% een brug te ver.

Verder geeft meer dan de helft van de boeren aan dat de wensen uit de markt en van overheden te vaag zijn.

Klik hier om de volledige samenvatting te lezen.

Transitiefonds

Een onderdeel van de Landbouwagenda is een transitiefonds voor de omschakeling naar natuurinclusieve kringlooplandbouw. We zijn daarom benieuwd naar waar boeren op dit moment staan met hun bedrijf, waarmee zij aan de slag willen en tegen welke belemmeringen zij aanlopen.

In gesprek

  • 62 Boeren hebben aangegeven gebruik te willen maken van een adviseur van de Landbouw Adviespool.
  • 135 Boeren zijn bereid om met een
    gedeputeerde, statenlid of ambtenaar van de provincie in gesprek te gaan. De provincie
    nodigt deze mensen hiervoor uit.

Inmiddels is een paar keer een groep boeren bij de provinsje op bezoek geweest en in gesprek gegaan met ambtenaren. Voor beide kanten leverde dit meerwaarde op in de vorm van begrip voor elkaar en goed om een gezicht bij de verhalen te hebben. Bij de uitrol van de Landbouwagenda wordt rekening gehouden met de inzichten die de enquête en de gesprekken hebben opgeleverd.

Overige inzichten, opvallende zaken

  • Een aantal boeren geeft aan dat natuurinclusieve landbouw nog steeds een holle frase is. Wat wordt er precies mee bedoeld?
  • Het sentiment is nogal wrang, de verhouding tussen overheid – boer is momenteel niet op z’n sterkst.
  • Wet- en regelgeving strookt niet altijd met natuurinclusieve landbouw, dit wekt frustratie op.
  • Kringlooplandbouw is een farce. Het moet een kringloop gemeenschap worden. De burger/consument is het grote gat in de kringloop; er worden allerlei eisen gesteld aan de boer, maar uiteindelijk koopt men toch dát, net iets duurdere, product niet.
  • Het merendeel van de boeren wil wel en ook nog wel meer natuurinclusief worden, maar er staat nog niet voldoende rendement tegenover.
  • Boeren geven aan dat overheden zelf het goede voorbeeld moeten tonen en de eigen zaken op orde moeten hebben. Denk aan bestrijding van de Berenklauw, Jacobskruiskruid, distels, etc. Incl. goed bermonderhoud en maaien.
  • Waar de meeste boeren mee aan de slag willen is: Duurzaam bodembeheer, energie-opwekking, werken met andere machinerie, weidegang en kunstmestreductie.
  • De intentie van de enquête is goed, dat de ambtenaren met boeren in gesprek gaan en dat niet alleen besluiten en regels uitgedacht en genomen worden vanachter een bureau.
  • Boer boer laten zijn en niet de ambtenaren de regie geven.
  • Er zijn genoeg ideeën, initiatieven en bijeenkomsten. Daaraan ligt het niet dat de transitie niet sneller dan snel gaat.
  • Denk niet te makkelijk over de transitie naar natuurinclusief; een goed verdienmodel maken met deze vorm van landbouw vraagt veel creativiteit, ambtenaren moeten daar niet te makkelijk over denken.
  • Werk meer vanuit een integrale visie. Niet alleen de boeren indelen met termen, maar bijv. met sterren en dan ook de hele sector eromheen indelen met sterren.
  • Er is grote behoefte aan een duidelijk en stabiel beleid voor op de langere termijn.
  • Plannen moeten gestaafd worden aan de realiteit en niet alleen vanachter een bureau uitgedacht, zonder in gesprek te gaan met boeren.
  • Flexibeler met elkaar omgaan en geen extra controle; niet vanuit wantrouwen met elkaar omgaan.
  • Natuurclubs krijgen voor miljoenen aan subsidies en donaties en daar zie je in de praktijk weinig van terug. Boeren doen veel meer aan landschapsbeheer, maar krijgen daar nauwelijks tot niet voor betaald. Dit is niet eerlijk en klopt niet.
  • Een transitie slaagt niet in een paar jaar, ga uit van langere periodes, minimaal 8 jaar.
  • De omslag moet financieel uit kunnen en liever natuurlijk financiële meerwaarde opleveren.
  • Werken MET boeren. Niet ZONDER boeren. Boeren een vergoeding geven voor beheer van land(schap). Richten op gezinsbedrijf niet op industrieel bedrijf. Dus bijv. een maximale vergoeding per bedrijf en geen hectare vergoeding.
  • Boeren hebben hun tijd wel nodig om voor de dieren te zorgen en AL het papierwerk bij te houden. Laat de provinsje daar wat aan doen; maak het boeren makkelijker om ergens aan mee te doen.

 

Voorbereiding bijeenkomst Landbouw Adviespool 1 jaar!

We zijn druk bezig met de voorbereiding van vanmiddag, dan is er nl. een excursie voor de 30 adviseurs van de Landbouw Adviespool.
De LAP is 1 jaar actief en inmiddels hebben we al 40 cases in behandeling en/of afgerond. Dat mag gevierd worden! 🎊😊
Vanmiddag gaan we met elkaar op excursie naar Gruttoland van boer Murk Nijdam in Wommels. 
Kijk voor meer informatie zelf gerust eens rond op de site van de Landbouw Adviespool https://www.lap.frl . Je vindt daar ook de kennisdocumenten die zijn gemaakt op basis van de afgeronde cases.
Tenslotte: Heb je als boer zelf een bedrijfsspecifieke vraag? Er staan 30 onafhankelijke adviseurs voor je klaar, tot € 1500 is het advies gratis.

Presentatie aan afd. Agri van Rabobank

Vanochtend waren we uitgenodigd door de Rabobank om te vertellen over Living Lab en de Landbouw Adviespool. Collega Carla Boonstra en LAP-coördinator Martine Hijlkema deden het verhaal.

Een dynamische bijeenkomst, waar we energie van kregen. Door goede vragen, veel interesse, mooie dialogen en het opdoen van nieuwe inzichten.

Al het informatiemateriaal is meegenomen. Als de medewerkers vragen in het veld tegenkomen over natuurinclusieve landbouw, kan men de poster ‘Rûchte is it nije moai’ uitdelen of de boeren verwijzen naar Living Lab en bij specifieke vragen over de toepassing hiervan voor hun eigen bedrijf verwijst men de boer door naar de Landbouw Adviespool.

Interesse in ons verhaal?

Mocht het voor uw organisatie ook interessant zijn dat wij meer vertellen over de LAP en/of LLF? Stuur dan een email naar info@lap.frl of info@livinglabfryslan.frl

#storytelling #samenwerking #lerenvanelkaar

P.S. De poster is als PDF te downloaden op de LLF-site: http://ow.ly/KGL450Jc0Q8 Ook kun je daar als boer een online test doen om te checken hoe natuurinclusief je al bezig bent.

Veldbijeenkomst op 1 juni in Eagum: Wat is natuurinclusieve landbouw?

Van de totale oppervlakte aan landbouwgrond wordt in Fryslân maar liefst 40% verpacht! Om meters te maken richting natuurinclusieve landbouw rijst de vraag: Kun je natuurinclusieve landbouw vertalen in pachtvoorwaarden?

Om hier handen en voeten aan te geven, willen we eerst, in de praktijk, uitleggen en vooral ook laten zien wat natuurinclusieve landbouw is.

I.s.m. provinsje Fryslân.

Klik hier voor de volledige uitnodiging.

Klik hier om u aan te melden.

LLF en LAP in Noordz

Wie zijn de mensen áchter LLF en LAP? Donderdag 21 april stond het team van Living Lab Fryslân/Landbouw Adviespool in bijlage Noordz van de Leeuwarder Courant en het Friesch Dagblad.

Het hele artikel lees je hier

Brûsplakbijeenkomst Natuurinclusieve (ver)pacht

‘Grond speelt een sleutelrol in de transitie naar natuurinclusieve landbouw’.

Gelukkig zien we steeds meer partijen die welwillend staan ten opzichte van natuurinclusieve landbouw (NIL). Kun je dit ook vertalen in pachtvoorwaarden? Welke verschillende mogelijkheden zijn er om meer natuurinclusieve voorwaarden toe te passen die zowel voor de pachter als verpachter goed werkbaar en renderend zijn?

Deze vragen worden tijdens deze bijeenkomst belicht vanuit verschillende perspectieven.

We laten een breed scala aan mogelijkheden zien en de deelnemers aan de ronde tafel vertellen over hun ervaringen wat goed gaat en waar je op moet letten bij NIL-voorwaarden in pachtcontracten. Zo gaan we met elkaar de dialoog aan om elkaar te informeren en inspireren. Alleen met elkaar kunnen we een stap voorwaarts maken!

Wie komen allemaal aan bod?

Verpachters, denk aan: kerken, stichtingen, natuurorganisaties, overheden, marktpartijen, en nieuwe innovatieve grondinitiatieven, een aantal pachters en de WUR.

Interactieve sessie inclusief publiek in het kerkje te Friens (digitaal en fysiek)

Dit wordt een brûzjende, interactieve avond waarbij er voldoende tijd is voor het stellen van vragen en het voeren van een inhoudelijke dialoog. In het 2e deel van de avond gaan een aantal experts (vanuit verschillende perspectieven) een ronde tafel gesprek met elkaar aan onder begeleiding van een ervaren gespreksleider.

Uitnodiging

Lees alles over deze avond boordevol inspiratie in de uitgebreide uitnodiging en geef je op:

Klik hier voor informatie over het kerkje in Friens.

Video’s ter promotie van de Landbouw Adviespool

‘Wat is de Landbouw Adviespool (LAP) precies’? ‘Wat kan ik daar verwachten’? ‘Is het gratis’? ‘Op welke manier kan ik verder geholpen worden door contact te leggen met de LAP’?

Bekendheid LAP

We merken dat er nog steeds wel onduidelijkheid heerst rondom de LAP en onbekend maakt onbemind, vandaar dat we met een filmer op pad zijn gegaan en met beeld en geluid meer duidelijkheid proberen te creëren. De LAP is best wel een uniek initiatief in agrarisch Nederland. Het biedt kansen voor agrariërs om gefundeerde stappen te zetten richting natuurinclusieve landbouw doordat een expert met je meedenkt en adviseert.

Tot € 1500,- is het advies gratis, inmiddels zijn er al tal van boeren aan adviseurs gekoppeld en cases uitgewerkt. We hopen dat de video’s wat meer duidelijkheid bieden. We hebben vier video’s opgenomen, vanaf nu brengen we de komende drie weken elk week een nieuwe casus in beeld voor inspiratie via social media.

We trappen nu af met de algemene video die algemene uitleg geeft over de Landbouw Adviespool.

Heb je vragen? Klik dan hier om contact op te nemen met Martine.

Nieuwsgierig naar de video’s die verschillende cases in beeld brengen? Je kunt ze hieronder al bekijken of via ons YouTube kanaal.

Casus Bodemvruchtbaarheid van Piet Jan Thibaudier uit Lemmer:

Casus Nieuwe stal voor vaste mest van Broer Voolstra uit Nes (Akkrum):

 Casus Kruidenrijk grasland van verpachter Okkinga en pachter Flapper uit Wartena:

Nieuwe openstelling Sabe-regeling op 4 april

Voor boeren en tuinders: Let op, op 4 april a.s. start er weer een openstelling van de Sabe-regeling. je kunt je voucher dan verzilveren bij BAS-erkende adviseurs.
 
Deze vouchers gaan meestal ‘als zoete broodjes over de toonbank’, wees er dus snel bij.
 
De Sabe regeling gaat open voor de volgende vouchers:
Adviesvouchers, voor innovatief advies over duurzame landbouw voor agrariërs (4.200 stuks) 
Bedrijfsplanvouchers, voor omschakeling naar duurzame landbouw (311) 
Opleidingsvouchers, voor bedrijfscoach in duurzame landbouw (78).
N.B.: Via de Friese Landbouw Adviespool kun je advies krijgen van niet-BAS geregistreerde adviseurs.

De advies- en bedrijfsplanvouchers zijn, voor zover de voorraad strekt, beschikbaar tot 15 mei 2022. De Sabe-regeling is voor de opleidingsvouchers geopend tot 1 oktober 2022.

Voor de opleidingsvouchers zijn er twee nieuwe opleidingen tot bedrijfscoach. Naast de inmiddels bekende Bedrijfscoach Stikstof opleiding (werkende op aandachtsgebied A1), zijn er nu ook op Precisielandbouw (A6) en Natuur-inclusief ondernemen in de landbouw (A5) opleidingen bij de groene kennisinstellingen.

Verslag Brûsplak Bokashi en Compostering

 

Donderdag 3 maart waren wij bij familie Jansma in Deinum voor een Brûsplaksessie rondom het thema Bokashi en Compostering. In totaal waren er zo’n 65 aanwezigen, onder wie melkveehouders, gemeente-ambtenaren, medewerkers van Staatsbosbeheer en It Fryske Gea en nog vele andere geïnteresseerden.

Het weer werkte enorm mee, maar ’s ochtends om 9.30 uur is het in maart in een kapschuur nog flink fris! Gelukkig waren de aanwezigen hierop voorbereid, was de koffie warm en na de tijd stond soep klaar.

De meeste vragen die tijdens de bijeenkomst gesteld werden gingen over:
Hoe om te gaan met:

  • onkruid
  • afval in het maaisel en
  • wet- en regelgeving.

Doordat sprekers vanuit de verschillende perspectieven aanwezig waren, konden eigenlijk alle vragen worden worden beantwoord.

Demo en pilot

We startten met een theoretisch gedeelte, hieropvolgend vond een demo met Bokashi plaats. Boer Jansma is twee jaar geleden gestart met het maken en de toepassing van Bokashi en doet mee met een pilot van de gemeente Leeuwarden. Wetenschappelijke resultaten zijn nog niet bekend, wel ziet de boer al meer bodemleven ontstaan. Dat is erg gunstig voor de biodiversiteit.

Presentaties van de sprekers

Het fysieke samenzijn stimuleerde boeren en ambtenaren om met elkaar in contact te treden en vervolgafspraken te maken. Zo hebben zich meerdere groepen boeren gemeld om met dit onderwerp aan de slag te willen gaan.